Şamil | Kategoriler | Konular

Yobaz

YOBAZ

Kaba-saba, haşin, saldırgan; dinde taassubu
aşırılığa vardıran ve başkalarına
baskı yapmaya yönelen, müsamahadan yoksun, düşüncelerinde aşırılığa
kaçan kimse.

Yobazlığın temelini oluşturan
taassub duygusu, kişinin sevdiği ve nefret ettiği
şeylerde aşırılığa kaçması ve kendi
bildiklerini tartışmasız doğru,
başkalarınınkini de tartışmasız
yanlış kabul etmesinden kâynaklanır. Cehalet ve
bencillikten beslenen bu duygunun dinle -İslâmla- hiçbir ilgisi
yoktur. Hz. Peygamber (s.a.v) böyle olan Cahiliyye Araplarıyla mücadele
etmiş, cehaletleri ve taassupları yeni dini kabule mani
olduğu için de temsil ettikleri düşünceye, daha doğrusu
bu kör inada "Cahiliyye" denilmiştir.

İslâm'a göre en büyük düşman cehalet;
cehaleti yok eden ilim ise gerçek rehberdir. Belirli bir seviyede ilim
-yakîn- olmadan kişinin imanı da makbul değildir. Müslümanda
bulunması gereken dînî aşk, desteğini bilgisizlikten
alırsa, dinî davranışlarda sapma olabilir; kişi
taassuba, yobazlığa düşebilir. Fakat dînî sevgi bilgi
ile, İslâm'ı daha iyi tanıma ile desteklenirse,
davranışlar hoşgörü ve müsabamahaya dönüşür.
Peygamber Efendimizin, insanların en müsamahalısı
olmasının sebebi, dini en iyi bilen olmasıdır. Her
konuda Hz. Peygamber'i örnek alması gereken Müslümanın
hoşgörülü olması ve asla yobaz olmaması gerekir.
Yobazlık sadece dinde olmaz. Kendi düşünce ve bilgisinden başka
doğru kabul etmemek de yobazlıktır. İki tür yobaz
vardır: Dini bilgisi kıt olan dindarlar ve İslâm'ı
yeterince bilmediği, tanımadığı halde ona
karşı çıkan, sözde aydınlar. Böylelerinin cehli,
basit bir bilgisizlik değil, cehl-i mürekkebtir. Yani,
bilmediklerini de bilmezler. Onun için tedavisi zordur.

Son iki yüz yıldır devam eden
batılılaşma sürecinde bazı aydın yobazlar,
topyekün bütün müslümanları, hatta İslâmî böyle tanıtmaya
gayret etmemişlerdir. Bazı Müslümanlar; bilgisizlikleri, batıla
olan kinleri ve çeşitli kışkırtmalar sorucu yobazca
davranışlarda bulunmuşlarsa da bu, İslâm'dan
kaynaklanmayan bir reaksiyondur ve istisnâi bir durumdur. Fakat, müsbet
ilim teranelerini dillerinden düşürmeyenlerin İslâmî ve
millî değerlere karşı sergiledikleri yobazlık daha
geniş ve daha derindir. Müsamahanın kaynağı olan ilme
layık olduğu en büyük değeri veren İslâm, yobazlığın
kaynağı olan cehaleti de, yok edilmesi gereken bir tehlike ilan
etmiştir. Bunun içindir ki Peygamber (s.a.v), bilgisizlikten ve
faydasız bilgiden Allah'a sığındırdı.

Akif KÖTEN


Konular