Şamil | Kategoriler | Konular

El-azız

el-AZİZ

Kıymetli, değerli seçkin izzet sahibi,
muhterem, kuvvetli, üstün, yüce, şeref sahibi, bulunmaz derecede
az ve nadir olmak; her şeye gücü yetmek, hiç bir zaman yenilmemek.

Aziz, arapça "azze" kökünden gelmekte olup,
"izz" masdarından bir sıfattır, "eizze"
ve "eizzâ" şeklinde gelen kalıpları da
vardır.

Istılahta ise; "Aziz" Yüce Allah'ın
isimlerinden birisidir. O'nun mutlak hâkimiyet ve üstünlüğünü
ifade eder. O hiç bir şekil ve surette asla yenilgiye uğramayan,
herşeye gücü yetendir. O, haksızlık yapılamayacak
kadar güçlüdür.' O en üstündür, en yücedir, şeref ve izzet
sahibidir.

İzzet; tam olarak zilletin, yani
aşağılık, düşüklük ve acizliğin
zıddıdır.

Aziz ve izzet ile bunların zıddı olan
zelil ve zillet kelimeleri halk arasında da kullanılmakta ve
genellikle aynı lûgat anlamını korumaktadır. Bir
hitap sözcüğü olarak kullandığımız "aziz"
kelimesi, hitap ettiğimiz topluluğa veya kişiye bir
şeref ve üstünlük atfetmekte ve bir iltifat ifade etmektedir. Aynı
zamanda bir saygı ve bağlılık sözcüğüdür.

Yüce Allah'ın isimlerinden olan "el-Aziz"
ismi, Kur'an-ı Kerîm'de doksanbir yerde geçmektedir. Fakat hiç bir
yerde tek başına zikredilmemiş; daima Esmâ-ı Hüsnâ'dan
diğer bir isimle beraber vârid olmuştur. Bunların
başında el-Hakîm gelmektedir ki, toplam kırk yedi yerde
beraber geçmektedir. Bunu onbeş yer ile el-Alîm, daha sonra sırasıyla
el-Kavî, er-Rahîm, Zuntikâm, el-Hamîd, el-Gaffâr, el-Cebbâr,
el-Gafûr, el-Vehhâb, el-Kerîm ve el-Muktedir isimleri takip eder. Aziz
isminin geçtiği doksanbir ayetin ellisi Mekkî, kırkbiri ise
Medenî'dir. Burada dikkati çeken önemli bir husus da, Yüce Allah'ın
azamet ve kudretini ifade eden bu Aziz sıfatının daha
ziyade Cemâl sıfatlarıyla beraber zikredilmesidir. Bu doksanbir
ayetin onüçünde Zuntikâm, el-Kavî ve el-Cebbâr isimleriyle yani
Celal sıfatlarıyla beraber geçmektedir. Geriye kalan yetmişsekiz
ayette ise Cemâl sıfatlarıyla beraber geçmektedir. O ne kadar
merhametli ve ne kadar affedicidir. Zirâ O azîzdir, izzet sahibidir,
kullarına en çok acıyandır.

Aziz isminin geçtiği ayetlerden bir kaç tanesi
şunlardır: el-Bakara, 2/129, 209, 220, 228, 240 ve 260; Âli
İmrân 3/6, 18, 62 ve 126; Hûd, 11/66; eş-Şuarâ, 26/9 ve
68; es-Seb'e, 34/6; Sâd, 38/9 ve 22; el-Fâtır; 40/2; ed-Duhân,
44/49.

Abdurrahim GÜZEL


Konular