Şamil | Kategoriler | Konular

Cemre

CEMRE

Kor ateş, şubat ayı sonu ile mart
ayı başında önce havaya sonra suya en sonunda toprağa
düştüğü kabul edilen ısıtıcı şey.
Tıpta, çok iltihaplı bir çıban.

Istılah olarak; hacıların, Mina'da
şeytan taşladıkları üç yer. Bu taşlamada
kullanılan taşlara verilen isim.

Şeytan taşlama, Hz. İbrahim (a.s.) ile
başlar. İbn Abbâs; Peygamber (s.a.s.)'in şöyle dediğini
rivayet eder:

"İbrahim (a.s.) hac menâsiki için geldiğinde,
Akabe cemresi yanında şeytan O'na gözüktü, İbrahim (a.s.)
ona yedi taş atarak yere geçirdi. İkinci cemre yanında
tekrar Hz. İbrahim'e gözüktü. Aynı şekilde ona yedi
taş atarak yere geçirdi. Üçüncü cemre yanında yine gözükünce,
aynı şekilde yedi taş attı, nihayet şeytan yerin
dibine geçti. " İbn Abbâs: "Şeytanı
taşlıyorsunuz ve babanız (İbrahim)'in sünnetine tâbi
oluyorsunuz" dedi. (Ahmed b. Hanbel, I, 297)

Hanefî Mezhebine göre, şeytan taşlama
vaciptir. Bunu terkedenin kurban kesmesi gerekir. Vacip oluşunun
delili, Rasûlullah (s.a.s.)'in sünnetine dayanan ümmetin icmaıdır.
(el-Kâsânî, Bedâiü's-Sanâyi, II, 136).

Nitekim Câbir (r.a.), Peygamber (s.a.s.)'in kurban
günü bineğinin üzerinde olduğu halde cemrelere taş
atarken şöyle dediğini rivayet eder:

"Menâsikinizi benden almanız için böyle
yapıyorum. Çünkü bu haccımdan sonra tekrar hacredeceğimi
bilmiyorum. " (Müslim, Hac, 310).

Cemreler, Akabe cemresi, ortanca cemre ve küçük
cemre olmak üzere üç tanedir. Akabe cemresi, Mina'ya girişte sol
taraftadır. Ortanca cemre, Akabe cemresinden sonra gelir ve
aralarında 116.77 mt. mesafe vardır. Küçük cemre, Huleyf
mescidinden sonradır. Ortanca cemreyle aralarında 156.4 mt.
vardır. (es-Seyyid Sabık, Fıkhü's-Sünne, I, 729.)

Süleyman b. Amr b. el-Ahvas'ın anası: "Peygamber
(s.a.s.)'i vadinin ortasında gördüm şöyle diyordu: Ey
insanlar! birbirinizi öldürmeyin. Cemreleri attığınız
zaman nohut tanesi büyüklüğünde taşlar atınız.
" (Ebu Davud, Menâsik, 77) demiştir

İbn Abbas ise şöyle diyor

"Hz. Peygamber (s.a.s.); Gel benim için taş
topla, dedi. Ben de fiske taşı büyüklüğünde çakıl
taşları topladım." Taşları avucuna koyunca
şöyle dedi: "İşte bunun gibi taş
atınız! Dinde aşırı gitmekten
sakınınız. Şüphesiz sizden öncekileri, dinde aşırı
gitmek helâk etmiştir. " (Nesâî, Menâsik, 217)

Âlimlerin çoğu bu hadislere dayanarak bu büyüklükte
taş atmanın evlâ olduğunu söylemişlerdir. (es-Seyyid
Sâbık, a.g.e. I, 727)

Atılan cemrelerin mutlaka taş olmalar:
gerekmez. Yeryüzü cinsinden toprak, çamur, kiremit ve tuğla gibi
şeylerle de şeytanı taşlamak caizdir. Ancak demir,
kurşun, cam ayakkabı, terlik ve benzeri şeyleri atmak caiz
değildir. (es-Seyyid Sâbık, a.g.e., I, 729)

Atılacak taşların sayısı
kırk dokuz veya yetmiştir. Buna göre, yedi tanesi bayram günü
Akabe cemresine atılır. Yirmibir tanesi onbirinci gün her
cemreye yedişer taş olmak üzere atılır. Yirmibir
tanesi de onikinci gün aynı şekilde atılır. Kalan
yirmibir tane onüçüncü gün atılır. Yalnızca üç gün
taş atmak da caizdir. (es-Seyyid Sâbık, a.g.e., I, 731).

Cenâb-ı Allah: " Allah'ı
sayılı günlerde anın. Günahtan sakınan kimseye,
acele edip Mina'daki ibadeti iki günde bitirse günah yoktur. Geri kalsa
da günah yoktur. " (el-Bakara, 2/203).

Taşları atarken tekbir getirmek müstahabdır.
Süleyman b. Amr b. El Ahvas'ın anası şöyle diyor:

"Ben Rasûlullah (s.a.s.)'ın Kurban
Bayramı günü Akabe cemresi yanında vadinin ortasında
durup cemreye yedi taş attığını, her taşla
birlikte tekbir getirdiğini ve taşları attıktan sonra
oradan ayrıldığını gördüm." (İbn Mâce,
Menâsik, 64).

Gündüz taş atmaya bir engel varsa, geceye tehir
edilebilir. Özürsüz tehir mekruhtur. Son gece yarısından
önce taş atmak da caiz değildir. Ancak kadınlar, çocuklar
ve özürlülerin Akabe cemresini kurban gecesinin ikinci yarısında
atmalarına ruhsat verilmiştir.

Hastalık ve benzeri sebeplerden dolayı
taş atamayanlar yerlerine vekil tayin edebilirler.

Halid ERBOĞA


Konular