Şamil | Kategoriler | Konular

Vesk

VESK

Eklemek, bir araya getirmek, taşımak, kovmak.
Bir fıkıh terimi olarak; Kûfeliler'e göre 200 kg'lık bir
ağırlık ölçüsü, 60 sâ' tutarındaki
ağırlık. At, araba, gemi ve benzerlerinin yükü demektir.
Çoğulu "evsuk-evsâk ve vusûk" gelir.

Irak ekolüne göre 1 vesk = 60, sâ'- 6400 dirhemdir.
62400 x 3.200736 = 1.99725926400 gram eder. Bu da yaklaşık 200
kg olur (bk. Ömer Nasuhi Bilmen, İstilâhat-ı
Fıkhıyye Kâmusu, İstanbul 1969 IV, 125 vd).

Vesk ölçeği tarım ürünlerinin nisabını
belirlemede kullanılır. Ebû Saîd el-Hudrî (r.a)'ten rivayet
edildiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Beş
ukiyye'den az gümüşte, beş zevd'den az devede ve beş
vesk'ten az hububatta zekât yoktur" (Buhârî, Zekât, 4; Müslim,
Zekât, 1,3; Tirmizî, Zekât, 7). Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed'e göre,
beş vesk'e yani yaklaşık bir tona ulaşmayan taneli
bitkilerden ve insanların ellerinde bir yıl kadar kalmayan
dayanıksız meyve ve sebzelerden öşür gerekmez (bk.
el-Kâsânî, Bedâyiu's-Sanâyi', 2. baskı, Beyrut 1394/1974, II, 53
vd.; İbnü'l Hümâm, Fethu'l-Kadîr,1. Baskı, Mısır
1316/1898, II, 4; İbn Rüşd, Bidâyetü'l-Müctehid, Mısır,
t.y. I, 245).

Ebû Hanîfe'ye göre ise insan eliyle öşür
arazisinde yetiştirilen tüm tarım ürünlerine dayanıklı
olup olmamasına ve miktarına bakılmaksızın öşür
gerekir. O, bu konuda şu âyetin genel anlamına dayanır:
"Kazandığımız iyilerden ve sizin için topraktan
çıkardığınız ürünlerden zekât verin" (el-Bakara,
2/267). Burada ürünle ve miktarı ile ilgili bir ayırım
yapılmamıştır.

Hamdi DÖNDÜREN


Konular