Şamil | Kategoriler | Konular

Rıfk

RIFK

Yumuşaklık, mülayimlik, yumuşak
başlılık, naziklik ve yumuşak huyluluk.
Zıttı şiddet, kabalık ve sertliktir.

Allah refiktir. Kullarına karşı lütufkârdır.
Kullarının da birbirlerine karşı yumuşak ve,
nazik davranmalarını, kabalık ve sertlikten kaçınmalarını,
hoşgörü ile hareket etmelerini ister.

Rıfk ile muamele insanları dostluğa ve
kardeşliğe götürür. Aralarındaki düşmanlıklar
böylece son bulur. Kötülükler bile iyilikle karşılanmalıdır.
Allah Teâla "İyilikle kötülük eşit değildir. Sen kötülüğü
en güzel olan iyi hareketle önle. O vakit bakarsın ki, seninle
aralarında bir düşmanlık bulunan yakın bir dost gibi
olmuştur" buyurmaktadır (Fussilet, 41/34).

Rıfk, ahlâkî bir fâzilettir. Peygamberimiz (s.a.s)
israrla bu fazilete sahib olmamızı istemiş ve her konuda
yumuşak ve nazik davranmamız gerektiğini
hatırlatmıştır:

"Yumuşaklıktan mahrum olan hayırdan
mahrum olur" (Müslim, Birr ve Sıla, 74, 76);

"Muhakkak Allah, her hususta
yumuşaklıkla muamele edilmesini sever" (Buhari, Edeb, 35).

"Şüphesiz Allah refıktir.
Rıfkı (yumuşak huyluluğu) sever" (Müslim, Birr
ve Sıla, 77).

Hz. Âişe, bir deveye binmiş ve
ağır hareketinden dolayı onu öteye beriye sürmeye başlamıştı.
Bunun üzerine Rasûlüllah (s.a.s), Hz. Âişe'ye hitaben şöyle
buyurdu: "Yumuşak muamele etmekten ayrılma. Yumuşak
huyluluk herhangi bir şeyde bulunursa, onu, muhakkak ziynetlendirip güzelleştirir.
Sökülüp koparıldığı herhangi bir şeyi de
muhakkak çirkinleştirip kötüleştirir" (Müslim, Birr ve
Sıla, 78-79).

Yukarıdaki âyet ve hadisler bize, sadece
insanlara karşı değil hayvanlara karşı bile
yumuşak davranmamız gerektiğini hatırlatmaktadır.
Ayrıca Cenab-ı Hakk'ın kötülüklerin dahi iyilik ve yumuşaklıkla
karşılanması hususundaki emrinin
taşıdığı hikmete dikkat edilmelidir. Nice sert ve
katı yürekli insan, ancak kendisine rıfk ve şefkatle
yaklaşıldığı zaman yumuşamakta, sevgi ve
dostluk hisleri ancak bu şekilde uyanabilmektedir. Aksine
davranışlar daima sertlikle, katılıkla,
acımasızlıkla mukabele görmekte; dolayısıyla
kırgınlıklar, dargınlıklar hattâ düşmanlıklar
ortaya çıkmaktadır.

Hz. Peygamber'in yumuşaklıkta güzellik; katılıkta
çirkinlik görmesi çok manidardır. Siyer ve hadis kitapları
tetkik edilince, Rasûlüllah'ın bütün hayatı boyunca
çevresindeki insanlara, hattâ hayvanlara karşı yumuşak ve
merhametli davrandığı görülür. Onun söz ve
hareketlerinde sertlikten eser yoktur. Böyle davrandığı içindir
ki katı kalpli birçok kişi, huzurunda yumuşamış
ve müslüman olmuştur. Rasûlüllah'ın bu tutumunun İslâm'ın
yayılmasındaki etkisi unutulmamalıdır. Bunun böyle
olması da tabiidir. Zira Hak Teâlâ, rıfk ile muamelenin "düşmanları
dost yapacağını" bize haber vermiştir. Şu
halde her müslüman bu ilâhî emre uyarak kabalık ve sertlikten
uzaklaşmalı ve çevresinde bulunan herkese karşı
rıfk ve merhametle muameleyi prensip edinmelidir. Yalnız
rıfk ile meskenet arasındaki farka dikkat etmek de müslümanın
görevidir.

Şâmil İA


Konular