Şamil | Kategoriler | Konular

ıktıda

İKTİDÂ

Uymak, tabi olmak, peşinden gitmek, "Müslümanlar
Peygamberin sünnetine iktidâ eder" ve "cemaat imama iktidâ
ederek beş vakit namazı eda eder" cümlelerinde bu anlam
görülür.

Terim olarak: İktidâ cemaatın,
namazını imamın namazına bağlamasıdır.
Cemaatle namaz kılarken; namaz kıldırana imam, imama uyan
kimseye muktedî, imama uymaya da iktidâ denir.

İmama iktidânın sahih olması için
şu şartların bulunması lazımdır.

1- Cemaatla namaz kılarken hem namaza ve hem de
imama iktidâya (uymaya) da niyet edilmesi lâzımdır. Meselâ:
"Niyet ettim bugünkü akşam namazının
farzını kılmaya; uydum imama" denilir. Böyle niyet
edilmezse iktidâ sahih olmaz.

2- İmam cemaatin önünde bulunmalıdır.
Bunun ivin imamın ökçesinin cemaatin ökçesinden ileride bulunması
yeterlidir. Cemaat bir kişi olursa, ökçesi imamın ökçesinden
geri olacak şekilde sağına durur. iki ve daha fazla olursa
arkasına dururlar.

3- İmam ile cemaatin kıldıkları
farz aynı olmalıdır. Meselâ; İmam öğle
namazına; cemaat ikindi namazına niyet etse, cemaatın
namazı sahih olmaz.

4- İmam cemaatten halen yüksek olmalıdır.
Nafile namaz kıları bir imama farz kıları cemaatin
uyması sahih değildir.

5- İmam ile cemaatin arasına
kadınların saffı ayırmamalıdır.

6- İmam ile cemaat arasında kayık geçebilecek
bir nehir, araba geçebilecek kadar bir yol, ya da iki saf sığacak
kadar aralık bulunmamalıdır.

7- İmamın rükû ve secdeye gitmesini bilmeye
engel olacak kadar arada duvar gibi bir engel olmamalıdır.
Eğer işitmek veya görmek sebebiyle imamın hareketleri
takip edilebiliniyorsa o zaman namaz sahihtir.

8- İmam binitli cemaat yaya, ya da tersi
olmamalıdır.

9- İmam bir binitte cemaatte başka bir
binitte olmamalıdır (bk. el-Kâsânî, Bedâyiu's-Sanâyi',
Beyrut 1402/1982, I, 157 vd; İbnü'l-Hümâm, Fethu'l-Kadîr, Mısır
1389/1970,I, 344 vd.; el-Fetâvâ'l-Hindiyye, Beyrut 1400/1980, I, 82 vd.;
Mehmed Zihni Efendi, Ni'met-i İslâm, İstanbul 1322, s. 196 vd.).

Şâmil İA


Konular