Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :

Nat

NA'T



Methetme, överek anlatma, vasıflandırma; mûsikimizde bir beste türü; Hz. Peygamber'i övmek, onun şefâatine nail olmak maksadıyla yazılan şiirler anlamında bir İslâmî edebiyat terimi.

Divan edebiyatında na'tlar, daha çok Hz. Peygamber vasfında yazılmış manzumeler (na't-i Şerif, na'ti Nebî; na't-i Mustafâ) olmakla birlikte; her hangi bir tasavvuf ulusunun, bir din büyüğünün, özellikle de dört büyük halife (Hz. Ebûbekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali)'nin övgüsüne tahsis edilmiş na'tlar da vardır. İran edebiyatında, XVI. asırda, Hz. Ali hakkında yazılmış olan na'tlar oldukça geniş bir yekûn tutmaktadır. Dört halifenin (Çihâr-yâr) medihleri hakkında yazılan manzumelere "Na't-i Çâryâr"; Hz. Ali'nin medhini konu edinenlere de "Na't-i Ali" denir. Cem'i "nu'ût”dur. Na't yazanlara "na't-gû"; cami ve tekkelerde na't okuyanlara da "na't-hân" tabiri kullanılır.

Na'tlar, divanların baş kısmında Tevhîd ve Münacaat'lardan sonra yer alır.

Umumiyetle, hangi nazım şekli ile yazılmış olursa olsun, Hz. Muhammed'i konu alan manzumelerin tümüne na't adı verilmekle birlikte; na'tlar daha çok "kaside" nazım türü ile yazılmışlardır. Bu arada, az da olsa, mensur na'tlara da tesadüf edilmektedir.

Birkaç istisna dışında, Divan şairlerinin hemen hepsinin na't yazdığı söylenebilir. Osmanlı edebiyatında en çok na't yazan şair, Nazîm'dir. Bu edebiyatta Şeyhî (ölm. 1431), Ahmed Paşa (ölm. 1497), Necati (ölm. 1509), Fuzulî (ölm. 1556), Nefî (ölm. 1635), Naîmî (ölm. 1727), Nâbî (ölm.1712), Sabit (ölm.1712), İshak Efendi (ölm. 1776), Şeyh Galip (ölm.1799) na't sahasında başarılı olmuş şairler arasında sayılmaktadır. Fuzulî'nin "su" ve "gül" redifli kasideleri, Nâbî'nin 137 beyitlik, Şeyh Galib'in "müseddes" nazım şekli ile kaleme aldıkları na'tları oldukça ünlüdür.

Na'tlarda, önce Hz. Peygamber (s.a.s)'in üstün meziyetleri, bütün güzel vasıfları, ahlâkının eşsizliği anlatıldıktan sonra, mucizelerinden bahsedilir. Manzum na'tların bazılarında, sonlara doğru Ehl-i beyt'in, Dört halifenin, Ashâb'ın ileri gelenlerinin Hz. Ali ahfâdının özellikleri anlatılır. Nihayette, Hz. Peygamber'in şefâatına sığınılır ve manzume, salât ve selâm faslı ile sona erer.

Na'tlarda ayet ve hadislerden yapılan iktibaslara ve telmihlere çokça tesadüf edilir.



Aşağıya XVII. yüzyıl şairlerinden Abdûl' ahad Nuri Sivasî'nin güzel bir na'tı alınmıştır:

Der Na't-i Hazret-i Resûl-i kibriyâ

Ey habîb-i Hak kerîmû'ş-şân Muhammed Mustafâ

Nâzenîn-i Hazret-i Yezdân Muhammed Mustafâ

Ravza-i Cennet gülüsün "lîmeallâh" bülbülü

Canlara cânan cihâna cân Muhammed Mustafâ

Nûr-ı âlem fahrî Âdem seyyidül-kevneynsin

ki âlemde şeh-i şâhân Muhammed Mustafâ

Bûy-i enfâsın mutayyeb itdi nâsût ehlini

Doldu âlem rûh ile reyhân Muhammed Mustafâ

Zâtını meddâh olan ol Hazret-i Hak olucak

Nice bilsin kadrini insân Muhammed Mustafâ

Ümmet üzre ulu minnetdir vücüdun ni'meti

Cümle halka Rahmet-i Rahmân Muhammed Mustafâ .

Âline ashâbına ezvâcına etbâ'ına Hâzır olsun ravza-i Rıdvân Muhammed Mustafâ

Nûrî miskini unutma Rabb-ı İzzet hakkrçün

Ey nebîler hizbine sultân Muhammed Mustafâ.

Muhammed Nur DOĞAN


Son takip: 21.07.2018 - 07:43
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:


· Sınıf · Seyyid · Nefs-i emmare · Salah ve aslah · Kitaplara iman · Kibir · Kaza namazı · Fer'ı hüküm · Maraz-ı mevt · Emval-ı batına · Sadakat · Arazi · Taklid · Ahır zaman · Lahut alemi · Kamet · Muavenet · Zındık · Lohusalık · Sikke · Ulu'l-emr · Sahihayn · Vacibu'l-vücud · Maliki mezhebi · Cemel vak'ası · Fecr, fecır · Ehl-ı kıble · Mevzu hadis · Müslim, müslüman · Celd · Havz-ı kevser · Maun suresi · Ab · Harac · Kıble · Sosyal dayanışma · Bahs · Hırsızlık · Lokman suresi · ıstıhlaf · Kıraat-ı asere · Haman · Hz. mariye (r.a) · Sibgatullah · Kadın · El ahır · Müneccim · Neseb, nesep · Tembellik · Kunut · Minare
· Riba (fâiz) · Yed-i  beyza · Kerem · Patrik-patrikhane · Seviyy · El-alıyy · Mevhub · Hıll · Dırayet · Ab · Ad koymak · Adak · Adetullah · Afyon · Aglama · Ahd · Ahlak · Sünnet dügünü · Hamele-ı ars · ınkar · Vesile · Lase · Kuddus · Meşru müdafaa · Tavla · Yagmur duası · Fatır suresı · ıllet · Serefe · Sefaat · Yobaz · Müsteşrik · El-alim · Kelam ilmi · Miskal · Ezelı · Fazılet · Zeamet · ıktıdar · Mevrus
· Ashabı Kiram · Beldeler · Esmaül Husna · Fıkhi mevzular · Kavimler · Kuran Sureleri · Mekanlar · Peygamberler · Savaşlar · İnançlar · Şahıslar

Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber