Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :

Muid

MUİD



Müzakereci, müderrisin derslerini tekrarlayıp izah eden müderris yardımcısı, müderrisin dersten ayrılmasından sonra onun dersini talebeye tekrarlayan kimse. Öğrenci, bazan konuyu anlamadığından, bazan da hocaya (müderrise) sormaktan utandığından her şeyi tam olarak kavrayamaz. İşte bu durumda muid, öğrenciye yardımcı olur. Demek oluyor ki muidin, müderris ile talebe arasında bir derecesi vardır. Bugünkü asistan pozisyonundadır. Muidler, talebelerle aynı yerde otururlar. Vazifesi, dersi öğrencilerle tekrarlamak olan muide, müzakereci de denebilir.

Muidlik, medreselerin kurulması ile ortaya çıkmıştır. Eyyubîler döneminde muidlik, aranan ve rağbet gören bir görev haline gelmişti. Hemen her medresede bir muid bulunmaktadır. Hatta bazı medreselere tayin edilen her müderris için iki muid tayin edilmiştir. Nitekim, Melik Necmuddin Eyyub tarafından yaptırılan Salahiyye Medresesi'ne dört müderris, her müderrise de ikişer muid verilmiştir. Muidler, aynı zamanda talebenin disiplini ile meşgul oluyorlardı. Hattâ bazen (Mısır da görüldüğü gibi) bir medresede müderris, diğerinde de muid olanlara rastlanmaktadır (Abdülgani Mahmud Abdülâti, et-Ta'lim fi Mısr, Kahire 1977, s. 272-274).

Osmanlı eğitim tarihinde muidlerin önemli bir yeri bulunmaktadır. Nitekim Fatih vakfiyesinde muidlerle ilgili olarak şöyle denilmektedir:

"Hadid ve fikr-i sedid ve re'y-i reşid ile akram beyninde ferid ve ta'lîm-i muhtasarât-ı kütübte mâhir ve taallum ve iktisâb-ı mütavvalata kadir kimesne ola. Her müderrisin medresesinde muidi olup vazife-i yevmiyesi hâsıl-ı vakf-ı şeriften beş akça ola" (Fatih Mehmed II Vakfiyeleri, s. 264). Görüldüğü gibi Osmanlı döneminin muidi, arkadaşları arasında en iyi bilgiye, sahip kimse olarak tavsif edilmektedir. Yaptığı iş ve gördüğü hizmet karşılığında da beş akça gibi bir ücret almaktadır; ki bu, dönemi için küçümsenmeyecek bir miktardır.

Muidlerin, Ellili medreselerden daha aşağı seviyedeki medreselerde de bulunduğu ve müderrisler gibi tayin edildikleri anlaşılmaktadır. Gerçekten, 5. Şaban 1247 (9 Ocak 1832) tarihini taşıyan bir belge, Sivas Dâru'ş şifa Medresesinde muidlik yapan Musa adındaki şahsın vefatı üzerine, yerine, hükümdar beratı ile bu işe layık olan oğlunun geçmesi, Sivas kadısı Müftüzâde Abdullah tarafından arzedilmektedir (Başbakanlık Osmanlı Arşivi, C. Maarif, nr. 5507).

Danişmendler arasında muid olabilecek evsafta bulunanların seçimi ise müderrisler tarafından yapılmış olmalıdır. Muidlerin kaç yıl bu görevde kaldıkları henüz kesin olarak tesbit edilememiş olmakla birlikte, bunun iki yıl kadar devam ettiği belirtilmektedir (Cahid Baltacı, Osmanlı Medreseleri, İstanbul 1976, s. 33).

Osmanlılarda bu görev, 1908 inkılâbından sonra Sultanîlerde devam etmek üzere yeniden ihdas edilmişse de, sonradan kaldırılmıştır.

Ziya KAZICI


Son takip: 25.04.2017 - 10:00
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:


· Haberlerin tetkiki · Furkan · Hakku'l-mürur · Eyyam-ı ma'dude · Hacız, hacz · Sibgatullah · Hıll · Bı'set · Lzdlrar · Terviye günü · Hürmet-ı müebbede · Haya · Ehl-ı sünnet · Mücrim · ölüm · Temettu · Kamet · Necaset · Gerıcı-gerıcılık · Gece ıbadetı · Vesvese · Afyon · Sart · Dırhem · Edılle-ı ser'ıyye · Rek' at · Salat, salavat · Hormon naklı · ıyılık · Saki · Amel-ı kesir · Amme hukuku · ıstıdrac · Kahvehane · Nazar · Aziz hadis · Basa kakmak · ıbn mace · Cıfr hesabı · Ahad haber · Beytullah · ıstıhlaf · Vehhabilik · Cum'a suresı · Teslis · Rekabet · Dervıs · Ravi · Hırs · Hatım duası · Minare
· Vahdet-i  şuhud · Yed-i  beyza · Hormon naklı · Kan nakli · Kin · Nesh · ınfak · Tekbir · Temizlik · Sevval · Hıddet · Fahıs fıyat · Kızılbaslık · Cedel · Hudeybıye barısı · Duhan suresı · Av, avcılık · Hacc-ı temettü · Tafsili iman · Aksırmak · Vebal · Müteşabih · Arafat · Hasan-ı basri · Veli · Bırlık beraberlık · Kabıl · Kureys suresi · Cuveyrıye bıntü'l-harıs · Metruk arazi · Cımrılık · Mülk suresi · Fırka-ı nacıye · Amın · Fetretu'l-vahıy · Ebu cehil · Kutub · Secere · Lihye-i saadet · Sıfat-ı selbiyye
· Ashabı Kiram · Beldeler · Esmaül Husna · Fıkhi mevzular · Kavimler · Kuran Sureleri · Mekanlar · Peygamberler · Savaşlar · İnançlar · Şahıslar

Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber