Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :

Abık

ABIK

Kaçak köle anlamına gelen bir fıkıh terimi. Mastarı ibâk olup, hür olsun köle olsun firar eden insan için kullanılır. Bir İslâm hukuku terimi olarak ise; bir kölenin, elinde bulunduğu kimsenin yanından bir korku veya işinde bir zorlama olmaksızın isyan ederek kaçmasıdır. (İbnü'l-Manzûr, Lisanü'l-Arab, Âbık maddesi).

İslâm'da kölenin efendisinin yanından kaçması yasaklanmış ve bunu alışkanlık hâline getirme hukukî bir ayıp sayılmıştır. Köle firarını yasaklayan çeşitli hadisler vardır. Cerîr b. Abdullah el-Becelî'nin naklettiği bir hadis şöyledir: "Allah Rasûlü şöyle buyurmuştur: "Herhangi bir köle efendisinden kaçarsa, dönünceye kadar küfre düşmüş olur." Başka bir rivayette, "Bir köle firar ederse, ondan zimmet kalkmış olur" (Müslim, Sahih, Nst. M. Fuad Abdulbaki, I, 83), Kölenin kaçak sayılması için âkıl ve bâliğ olması gerekir. Çocuk veya akıl hastası olursa yitik veya yolunu kaybetmiş sayılır (el-Fetâvâ'l Ankaraviyye, el-Emîriyye, I, 204).

Hanefî ve Mâlikîlere göre, kaçak bir köleyi gören kimse, yakalamadığı takdirde zâyi veya telef olacağından korkarsa ve gücü de yetiyorsa bunu yakalaması gerekir. Ancak böyle bir köleyi kendisi için tutması haramdır. Şâfiîlere göre ise, efendisinin izni olmaksızın kaçak köleyi yakalamak câiz değildir (İbnü'l-Hümâm, Fethu'lKadîr, IV, 434; İbn Âbidîn, Reddü'lMuhtâr, III, 325). Köle, yakalayanın elinde, sahibine geri verinceye kadar emânet hükümlerine tâbi bulunur. Sahibi bulunmazsa ilgili resmî makama teslim edilir (el-Fetâvâ'l-Ankaraviyye, I, 203).

İslâm VI. M. yüzyılın gereği köleliği kaldırmamış, ancak köle ve câriyelere birtakım insanî haklar bahşetmiş, her fırsatta onları hürriyetlerine kavuşturmanın faziletinden bahsetmiş ve tedricen kalkması için gerekli düzenlemeler getirmiştir. Ashâb-ı Kiramdan Ebû Zerr (r.a.) zenci bir köle ile tartışmış, durum Rasûlullah (s.a.s.)'a intikâl edince, o şöyle buyurmuştur: "Köleler, Allâh'ın sizin elinizin altında bulundurduğu kardeşlerinizdir. Onlara yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin. Onlara üstesinden gelebilecekleri yükü yükleyiniz. Eğer ağır yük yüklerseniz, onlara yardım ediniz" (Buhârî, İman, 22, Itk, 15; Müslim, Eymân, 40). Köle ve câriye gerçeği olan bir devirde bununla ilgili düzenlemelerin bulunması tabiidir. (Ayrıca bk. Azad etmek).

Hamdi DÖNDÜREN


Son takip: 14.12.2017 - 06:50
Konu ile alakali düsüncelerinizi yaziniz:


· Bayramıye, bayramılık · Emval-ı batına · Hayber gazvesı · Müteşabih · Asere-ı mübessere · Vesk · Mahrem · Cıfr hesabı · Sart · Evvabın namazı · Zülka'de · Nas · Hablullah · Hakku'l-mürur · Kasas suresi · Bezr · Zarar · Maliki mezhebi · Sagcılık · Seyhayn · Hıdane · Mevlid · Sirket · Müselsel hadis · Er-rabb · Kehf suresı · Müzabene · Tahammülü'l-hadis · Keyli · El · Rüya · Mescid-i haram · Ankebut suresı · Medine dönemi · Alu ımran suresı · Yemek adabı · Vakit · Rü'ya-ı sadıka · Saka · Dırayet · Babilık · Kalem suresi · Kursun dökmek · Barnaba ıncılı · ımameyn · ırhasat · Müteahhirun · ınkar · Mutallaka · El-gani · Minare
· Suara suresi · Tahrim suresi · Arz · Tırnak (kesmek) · Kaf suresi · El-alıyy · Ferman · Satranç · Hakku'l-mesil · Teblig · Baslık · Nuh suresi · Ashabu'l-a'raf · Yazılı ikrar · ı'lay-ı kelımetullah · Münafikun suresi · Tesbih namazı · Nahl suresi · Duhan suresı · Borç · Tazarru · El-hadi · Zuhruf suresi · Lakab · Yemek duası · Mutaffifin suresi · ıctıhad · Azimet · Yed-i  beyza · Sihir · Ashabu's-suffe · Bel'am ıbn baura · Hürrıyet · Veli · Müzdelife · Terbiye · Müzayede · Yetim · Fersah · Ehl-ı hadis
· Ashabı Kiram · Beldeler · Esmaül Husna · Fıkhi mevzular · Kavimler · Kuran Sureleri · Mekanlar · Peygamberler · Savaşlar · İnançlar · Şahıslar

Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber